Wortel kweken in de moestuin

Inleiding

Wortels behoren tot de populairste groenten in de moestuin. Ze zijn veelzijdig, gezond en relatief eenvoudig te telen. De knapperige wortels kunnen rauw worden gegeten, maar zijn ook geschikt voor soepen, stoofgerechten en salades.

Wortels groeien onder de grond en vragen daarom een losse, diepe bodem om zich goed te ontwikkelen. Met de juiste voorbereiding van de grond en een goede planning kun je gedurende een groot deel van het jaar verse wortels oogsten.

Een korte geschiedenis van de wortel

De wortel komt oorspronkelijk uit Centraal-Azië. De eerste wortels waren niet oranje, maar paars, wit of geel. Pas in Europa werd de bekende oranje wortel ontwikkeld.

Door de eeuwen heen groeide de wortel uit tot een van de belangrijkste groenten in de Europese keuken. Dankzij zijn goede bewaarmogelijkheden werd de wortel een belangrijk wintergewas.

Wat is een wortel?

De wortel is een tweejarige plant uit de schermbloemenfamilie. In het eerste jaar vormt de plant een eetbare wortel onder de grond en een rozet van bladeren boven de grond.

Er bestaan verschillende soorten wortels:

vroege wortels (bospeen)
zomerwortels
winterwortels

Deze verschillen vooral in grootte en bewaartijd.

Standplaats

Wortels groeien het best op een zonnige plek.

Belangrijk is:

voldoende zonlicht
een open standplaats
een plek waar de bodem goed kan opwarmen

Lichte schaduw wordt meestal nog goed verdragen.

Bodem

De bodem is erg belangrijk voor een goede wortelteelt.

De grond moet:

diep losgemaakt zijn
luchtig en kruimelig
vrij van stenen

Een zware of compacte bodem kan misvormde wortels veroorzaken.

Verse mest wordt meestal vermeden, omdat dit vertakte wortels kan geven.

Wanneer wortels zaaien?

Wortels worden direct in de volle grond gezaaid.

Maart – april

Voor vroege wortels en bospeen.

Mei – juni

Voor een zomerteelt.

Juli

Voor winterwortels die later in het jaar worden geoogst.

Door meerdere keren te zaaien kun je een langere oogstperiode krijgen.

Wortels zaaien

Zaai wortels:

ongeveer 1 cm diep
in smalle rijen
met ongeveer 20 tot 30 cm tussen de rijen

De zaden zijn klein en worden vaak dun gezaaid. Wanneer de planten opkomen moeten ze worden uitgedund zodat er voldoende ruimte is voor de wortels.

Verzorging

Wortels vragen weinig verzorging.

Belangrijk is:

regelmatig onkruid verwijderen
de grond licht vochtig houden
jonge planten uitdunnen

Te dicht op elkaar groeiende planten vormen kleinere wortels.

Groei

Na het zaaien duurt het meestal één tot drie weken voordat de zaden kiemen. In deze periode is het belangrijk dat de grond vochtig blijft.

De wortel groeit vervolgens langzaam onder de grond terwijl het blad boven de grond sterker wordt.

Wortels oogsten

Juni – oktober

Vroege wortels kunnen al in de vroege zomer worden geoogst. Grotere winterwortels worden later in het seizoen geoogst.

Trek de wortels voorzichtig uit de grond wanneer ze de gewenste grootte hebben bereikt.

Wortels bewaren en gebruiken

Wortels kunnen op verschillende manieren worden gebruikt:

rauw in salades
gekookt of gestoofd
in soepen
in ovengerechten

Winterwortels kunnen langere tijd worden bewaard op een koele, donkere plek, bijvoorbeeld in zand.

Ziekten en problemen

Wortels kunnen soms last krijgen van:

Wortelvlieg
Een insect dat schade kan veroorzaken aan de wortels.

Misvormde wortels
Vaak veroorzaakt door harde of stenige grond.

Een luchtige bodem en goede vruchtwisseling helpen problemen voorkomen.

Wortels in de moestuinplanning

Wortels passen goed in een moestuinplanning met meerdere zaaiingen per jaar. Door gespreid te zaaien kun je gedurende een groot deel van het seizoen oogsten.

Ze combineren goed met verschillende andere groenten in de moestuin.

Samenvatting

Wortels zijn een veelzijdige groente die eenvoudig in de moestuin kan worden geteeld. Door in het voorjaar en de zomer te zaaien en de bodem goed los te maken, kun je van de zomer tot in het najaar verse wortels oogsten.

Met de juiste bodem en verzorging geeft de wortel een gezonde en smakelijke oogst.