Basilicum kweken in de moestuin

Inleiding

Basilicum is een aromatisch kruid dat direct doet denken aan zomer, zon en verse gerechten. Het is een onmisbaar kruid in de keuken en verrassend leuk om zelf te kweken. Basilicum groeit snel, ruikt heerlijk en geeft bij regelmatig oogsten steeds nieuw blad. In het Nederlandse klimaat vraagt basilicum wel wat aandacht, vooral als het gaat om warmte en standplaats. Op deze pagina lees je hoe je basilicum zaait, verzorgt, oogst en bewaart.

Een korte geschiedenis van basilicum

Basilicum vindt zijn oorsprong in Azië en werd al duizenden jaren geleden gebruikt als keukenkruid en geneeskrachtige plant. Via handelsroutes kwam basilicum terecht in het Middellandse Zeegebied, waar het uitgroeide tot een belangrijk kruid in de Italiaanse en Griekse keuken.

In Nederland werd basilicum lange tijd vooral binnenshuis of in de kas gekweekt, omdat het kruid gevoelig is voor kou. Tegenwoordig is basilicum niet meer weg te denken uit de moestuin en kruidentuin.

Wat is basilicum?

Basilicum is een eenjarige plant die behoort tot de lipbloemenfamilie. De plant vormt zachte stengels en frisgroene bladeren met een uitgesproken geur. Er bestaan verschillende soorten basilicum, maar de basisverzorging is bij alle varianten grotendeels gelijk.

Basilicum groeit snel, maar is niet winterhard en wordt meestal elk jaar opnieuw gezaaid.

Standplaats

Basilicum houdt van warmte en zon. Een beschutte plek met veel licht is essentieel voor een gezonde groei. In Nederland groeit basilicum het best in een kas, op een warme vensterbank of buiten op een zonnige plek zodra de kans op vorst voorbij is. Tocht en koude nachten remmen de groei sterk.

Bodem

De bodem voor basilicum moet luchtig, voedzaam en goed doorlatend zijn. Basilicum houdt van een rijke grond, maar niet van natte voeten. Door compost of een goede potgrond te gebruiken, krijgt de plant een sterke start en blijft de groei gelijkmatig.

Wanneer basilicum zaaien?

Basilicum wordt meestal vanaf het vroege voorjaar binnenshuis gezaaid. Omdat de plant warmte nodig heeft om te kiemen, is buiten zaaien pas mogelijk wanneer de temperaturen stabiel hoog zijn. Voorgezaaide planten kunnen later worden uitgeplant naar de kas of naar buiten.

Basilicum kiemt snel bij voldoende warmte en licht.

Basilicum zaaien en opkweken

Zaai basilicum oppervlakkig en druk de zaden licht aan, zonder ze diep af te dekken. De zaden hebben licht nodig om te kiemen. Houd de grond licht vochtig en zet de zaaitray op een warme plek. Na opkomst groeien de jonge planten snel en kunnen ze, indien nodig, worden verspeend.

Sterke jonge planten vormen de basis voor een langdurige oogst.

Verzorging

Basilicum heeft regelmatig water nodig, vooral bij warm weer. De grond moet licht vochtig blijven, maar niet nat. Te veel water kan wortelproblemen veroorzaken. In het groeiseizoen kan af en toe extra voeding worden gegeven om de bladproductie te stimuleren.

Een gelijkmatige verzorging zorgt voor mals en smaakvol blad.

Oogsten van basilicum

Basilicum wordt geoogst door de toppen van de plant af te knippen. Door boven een bladpaar te oogsten, vertakt de plant zich en blijft hij langer productief. Regelmatig oogsten voorkomt bloei en houdt de plant compact.

Bloei kost de plant veel energie en vermindert de bladproductie.

Bloei en doorschieten

Wanneer basilicum gaat bloeien, verandert de smaak van het blad en neemt de groei af. Door bloemen tijdig te verwijderen, blijft de plant langer blad aanmaken. Bloeiende planten zijn aantrekkelijk voor insecten, maar leveren minder oogst op.

Basilicum bewaren en gebruiken

Verse basilicum wordt het liefst direct gebruikt. In de koelkast is het kruid beperkt houdbaar en verliest het snel aroma. Basilicum kan worden verwerkt tot pesto, ingevroren in olie of fijngehakt worden bewaard in kleine porties. Drogen is mogelijk, maar hierbij gaat een deel van de smaak verloren.

Ziektes en problemen

Basilicum kan gevoelig zijn voor schimmelziektes bij een te natte of koude standplaats. Ook slaphangend blad is vaak een teken van waterstress. Een warme, luchtige plek en een goede waterbalans voorkomen de meeste problemen.

Basilicum in de moestuinplanning

Basilicum is een ideaal kruid voor potten, bakken en de kas. Het combineert goed met andere warmteminnende gewassen en kan gedurende het hele seizoen opnieuw worden gezaaid voor een continue oogst.

Samenvatting

Basilicum is een snelgroeiend en geurend kruid dat met de juiste verzorging rijk oogst. Door te zorgen voor warmte, licht en regelmatig oogsten blijft de plant gezond en productief. Zo geniet je de hele zomer van verse basilicum uit eigen tuin.