Doperwten kweken in de moestuin
Inleiding
Doperwten zijn echte voorjaarsgroenten die houden van koelte en rust. Ze groeien snel, nemen weinig ruimte in en geven al vroeg in het seizoen een mooie oogst. Doperwten kunnen direct in de volle grond worden gezaaid, maar ook voorgezaaid worden om een voorsprong te nemen of om schade door vogels te beperken. Op deze pagina lees je wanneer je doperwten zaait of voorzaait, hoe je ze verzorgt en wanneer je kunt oogsten.
Een korte geschiedenis van de doperwt
Doperwten behoren tot de oudste gecultiveerde groenten ter wereld. Al duizenden jaren geleden werden ze geteeld in het Midden-Oosten en Azië. Via Europa kwamen ze terecht in Noord-Europese moestuinen, waar ze populair werden als vroege groente.
In Nederland zijn doperwten traditioneel verbonden met het voorjaar. Ze werden vers gegeten, maar ook gedroogd of ingevroren om langer te bewaren.
Wat zijn doperwten?
Doperwten zijn eenjarige peulvruchten die peulen vormen met ronde, zoete zaden erin. We eten de rijpe zaden uit de peul en niet de peul zelf. Doperwten groeien als lage of halfhoge planten en hebben ondersteuning nodig om netjes rechtop te blijven.
Ze houden van koele temperaturen en groeien minder goed bij hitte.
Standplaats
Doperwten groeien het best op een zonnige tot licht beschaduwde plek. In het vroege voorjaar is volle zon ideaal, terwijl later in het seizoen wat beschutting tegen hitte prettig is. Een luchtige standplaats helpt om schimmelproblemen te voorkomen.
Bodem
De bodem voor doperwten moet luchtig, goed doorlatend en matig voedzaam zijn. Net als andere peulvruchten binden doperwten zelf stikstof en hebben ze weinig extra bemesting nodig. Te rijke grond zorgt vooral voor bladgroei en minder peulen.
Wanneer doperwten zaaien?
Doperwten kunnen vroeg in het jaar worden gezaaid.
Direct zaaien in de volle grond kan vanaf februari of maart, zodra de grond bewerkbaar is en niet meer nat of bevroren. Maart en april zijn de meest gebruikte zaaimaanden. Zaaien kan doorlopen tot mei, maar latere zaai vergroot de kans dat de planten last krijgen van warmte.
Doperwten voorzaaien
Voorzaaien van doperwten kan handig zijn bij natte grond of veel vogelvraat.
Voorzaaien kan vanaf februari binnenshuis, in een kas of op een koele plek. Ook maart is zeer geschikt. Zaai de erwten in potjes of trays, bij voorkeur één erwt per potje. Houd de grond licht vochtig.
Voorgezaaide planten kunnen worden uitgeplant vanaf maart of april, afhankelijk van het weer. Plant ze voorzichtig uit, want doperwten houden niet van wortelverstoring.
Doperwten zaaien en planten
Bij direct zaaien worden de zaden in de volle grond gelegd en licht afgedekt. Houd na het zaaien de grond licht vochtig tot de planten bovenkomen. Doperwten groeien snel zodra de temperatuur stijgt.
Ondersteuning
Doperwten hebben ondersteuning nodig om goed te kunnen groeien. Klimrekken, gaas of takken helpen de planten rechtop te blijven. Zonder ondersteuning vallen de planten snel om en neemt de kans op ziektes toe.
Verzorging
Doperwten vragen weinig verzorging. Regelmatig water geven bij droogte is voldoende. Tijdens de bloei en peulvorming is water extra belangrijk. Extra voeding is meestal niet nodig.
Bloei en peulvorming
Na de bloei vormen zich de peulen waarin de erwten zich ontwikkelen. Koele temperaturen zorgen voor zoete en malse doperwten. Bij warm weer rijpen de peulen sneller en neemt de zoetheid af.
Oogsten van doperwten
Doperwten worden geoogst wanneer de peulen goed gevuld zijn, maar nog frisgroen ogen. Regelmatig oogsten stimuleert de plant om nieuwe peulen te maken. Oogsten kan meestal vanaf mei of juni en loopt door tot juli, afhankelijk van het zaaitijdstip.
Doperwten bewaren en gebruiken
Verse doperwten zijn het zoetst direct na de oogst. Ze kunnen enkele dagen in de koelkast worden bewaard, maar verliezen snel smaak. Invriezen is een uitstekende manier om doperwten te bewaren. Ook drogen is mogelijk voor langere opslag.
Ziektes en problemen
Doperwten kunnen last krijgen van vogelvraat, vooral bij jonge planten. Ook meeldauw kan optreden bij warm en droog weer. Vroege zaai en voldoende lucht rondom de planten helpen om problemen te beperken.
Doperwten in de moestuinplanning
Doperwten zijn ideaal voor de vroege teelt en maken ruimte vrij voor zomergroenten. Omdat ze stikstof binden, laten ze de bodem in goede conditie achter voor een volgende teelt.
Samenvatting
Doperwten zijn makkelijke en dankbare voorjaarsgroenten. Door vroeg te zaaien in februari, maart of april en de planten koel en gelijkmatig te verzorgen, oogst je zoete erwten nog voordat de zomer begint.