Spruitjes kweken in de moestuin

Inleiding

Spruitjes zijn een echte wintergroente. Ze vragen tijd, nemen een heel seizoen in beslag en worden pas geoogst wanneer de rest van de moestuin langzaam tot rust komt. Juist in de kou worden spruitjes beter van smaak. Wie vooruit plant in het voorjaar, oogst in de winter.

Een korte geschiedenis van spruitjes

Spruitjes zijn ontstaan uit wilde kool en werden in de omgeving van Brussel verder ontwikkeld. Vandaar de naam “Brusselse spruit”. Door hun winterhardheid en voedzaamheid werden ze een belangrijk gewas in Noord-Europa.

In Nederland horen spruitjes traditioneel bij de herfst- en winterkeuken.

Wat zijn spruitjes?

Spruitjes vormen geen krop, maar kleine kooltjes langs een stevige stam. De plant groeit eerst in hoogte. Pas later in het seizoen ontstaan de spruiten in de bladoksels.

Het is een gewas dat vooral rust en regelmaat vraagt.

Standplaats

Spruitjes groeien het best op een zonnige, open plek. Ze kunnen goed tegen wind en kou, maar hebben wel een stevige bodem nodig om niet om te waaien.

Bodem

Spruitjes zijn echte veelvraten. De bodem moet voedzaam, humusrijk en goed vochthoudend zijn. Werk vóór het planten ruim compost door de grond. De grond mag nooit langdurig uitdrogen, vooral niet tijdens de spruitvorming.

Te rijke stikstofbemesting zorgt voor losse spruiten.

Wanneer spruitjes voorzaaien?

Spruitjes worden altijd voorgezaaid.

  • Maart – voor vroege winteroogst

  • April – voor late herfst- en winteroogst

Later zaaien verkort de oogstperiode en geeft vaak kleinere spruiten.

Opkweken en uitplanten

Na het kiemen groeien de planten rustig door. Zodra ze meerdere echte blaadjes hebben, kunnen ze worden uitgeplant.

Uitplanten gebeurt meestal in:

  • Mei

  • Juni

Plant spruitjes diep en stevig aan. Druk de grond goed aan zodat de plant later stabiel blijft staan.

Verzorging

Spruitjes vragen aandacht in de zomer.

  • Regelmatig water geven

  • Onkruidvrij houden

  • Eventueel bijmesten met compost

In het najaar kun je de onderste bladeren verwijderen zodat de spruiten beter kunnen afrijpen.

Bij hoge planten kan ondersteuning nodig zijn.

Groei en spruitvorming

In de zomer groeit de plant vooral in hoogte.
Vanaf het najaar beginnen de spruiten zich te vormen langs de stam.

Koel weer zorgt voor stevige, compacte spruiten.
Lichte vorst maakt de smaak milder en iets zoeter.

Oogsten van spruitjes

Spruitjes worden geoogst van:

  • Oktober

  • Tot februari

Oogst van onder naar boven. De onderste spruiten zijn als eerste klaar. De plant blijft weken tot maanden productief.

Spruitjes bewaren en gebruiken

Spruitjes worden het liefst vers geoogst. In de koelkast blijven ze enkele dagen goed. Invriezen kan na blancheren.

Ze zijn geschikt om te koken, roosteren, stoven of in de oven te bereiden.

Veelvoorkomende problemen

  • Rupsen

  • Koolvlieg

  • Losse spruiten door te rijke bemesting

Bescherming met insectengaas in de beginfase voorkomt veel schade.

Spruitjes in de moestuinplanning

Spruitjes nemen een bed een volledig seizoen in beslag. Ze passen perfect in een planning gericht op winteroogst en zelfvoorziening.

Wie in maart zaait, denkt al aan december.

Samenvatting

Spruitjes vragen tijd, maar geven winteroogst wanneer andere groenten verdwenen zijn.
Zaai in maart of april, plant uit in mei of juni en oogst vanaf oktober tot diep in de winter.