Ui kweken in de moestuin

Inleiding

Uien zijn een onmisbare groente in de moestuin én in de keuken. Ze zijn relatief eenvoudig te telen, nemen weinig ruimte in en zijn lang houdbaar na de oogst. Zowel rode als witte uien groeien op vrijwel dezelfde manier, waardoor ze vaak samen worden behandeld in de moestuin.

Rode uien hebben meestal een iets zachtere en zoetere smaak, terwijl witte uien wat scherper en pittiger kunnen zijn. Beide soorten zijn geschikt voor verse gerechten, koken en langdurige bewaring.

Een korte geschiedenis van de ui

De ui is een van de oudste gecultiveerde groenten ter wereld. Archeologische vondsten tonen aan dat uien al duizenden jaren geleden werden geteeld in gebieden rond het Midden-Oosten en Centraal-Azië.

Via handelsroutes verspreidde de ui zich door Europa en werd hij een belangrijk basisgewas. Door zijn lange houdbaarheid was de ui eeuwenlang een betrouwbare voedselbron in de winter.

Wat is een ui?

De ui is een bolgewas dat behoort tot de lookfamilie. De plant vormt onder de grond een bol die bestaat uit meerdere lagen. Boven de grond groeien holle, groene bladeren.

Afhankelijk van het ras kunnen uien wit, geel of rood van kleur zijn. Rode en witte uien verschillen vooral in smaak en uiterlijk, maar de teelt is vrijwel identiek.

Standplaats

Uien groeien het best op een zonnige plek.

Belangrijk is:

veel zonlicht
een open plek met goede luchtcirculatie
niet te natte grond

Uien houden niet van schaduwrijke plekken.

Bodem

De bodem voor uien moet:

luchtig en goed doorlatend zijn
matig voedzaam
niet te zwaar of nat

Een losse bodem helpt de bollen goed te ontwikkelen. Te natte grond kan rot veroorzaken.

Compost kan vooraf worden toegevoegd, maar verse mest wordt meestal vermeden.

Wanneer uien zaaien of planten?

Uien kunnen worden geteeld uit zaad of uit plantuitjes.

Januari – februari

Binnen voorzaaien in potjes of trays. Dit geeft sterke planten die later kunnen worden uitgeplant.

Maart

Uien kunnen buiten worden gezaaid of plantuitjes kunnen worden geplant zodra de grond bewerkbaar is.

April

Nog steeds een goed moment om plantuitjes te planten.

Uien zaaien

Zaai uienzaad:

ongeveer 1 cm diep
in rijen
met ongeveer 10 cm afstand tussen de planten

Dunne de zaailingen later uit zodat de uien voldoende ruimte krijgen om bollen te vormen.

Poot uitjes

Veel moestuinders gebruiken Poot uitjes omdat deze sneller groeien.

Plant de uitjes ongeveer 2 tot 3 cm diep
Laat het puntje net boven de grond
Houd ongeveer 10 cm afstand tussen de planten
Rijen op 25 tot 30 cm afstand

Verzorging

Uien vragen weinig verzorging.

Belangrijk is:

regelmatig onkruid verwijderen
de bodem luchtig houden
matig water geven bij droogte

Te veel water kan de bollen laten rotten.

Groei

In het voorjaar groeit vooral het blad. Naarmate de dagen langer worden, begint de bol zich onder de grond te ontwikkelen.

In de zomer stopt de groei en begint het loof langzaam te vergelen.

Uien oogsten

Juli – augustus

Uien zijn klaar om te oogsten wanneer het loof begint om te vallen en te verdrogen.

Trek de uien voorzichtig uit de grond en laat ze enkele dagen drogen op een luchtige plek.

Uien bewaren

Na het drogen kunnen uien lang worden bewaard.

Bewaar ze:

droog
koel
goed geventileerd

Op deze manier kunnen uien vaak maanden worden bewaard.

Rode ui en witte ui in de keuken

Rode uien

iets zoeter
populair in salades
vaak rauw gegeten

Witte uien

iets scherper
geschikt voor koken
goed in soepen en sauzen

Ziekten en problemen

Uien kunnen soms last krijgen van:

Uienvlieg
Een insect waarvan de larven de bol kunnen aantasten.

Schimmelziekten
Ontstaan vaak bij nat weer of slechte ventilatie.

Vruchtwisseling helpt om problemen te voorkomen.

Uien in de moestuinplanning

Uien passen goed in vrijwel elke moestuinplanning. Ze nemen weinig ruimte in en combineren goed met andere gewassen.

Na de oogst komt de grond vaak vroeg vrij, waardoor er nog een tweede teelt mogelijk is.

Samenvatting

Rode en witte uien zijn eenvoudige en betrouwbare gewassen voor de moestuin. Door in het vroege voorjaar te zaaien of plantuitjes te planten en de planten goed te verzorgen, kun je in de zomer een mooie oogst uien binnenhalen.

Na het drogen kunnen de bollen maandenlang worden bewaard.